बारा, असार १७
बारा जिल्लाको ग्रामिण क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने कवाहीगोठ नाका हुँदै अवैध तस्करीको गतिविधि तीव्र रूपमा मौलाएको पाइएको छ। स्थानीय स्रोतहरूका अनुसार, यस नाकाबाट दैनिक रूपमा कपडा, मोटरपार्ट्स, सुपारी लगायतका सामग्रीहरूको अवैध आयात–निर्यात भैरहेको छ। यो कार्य स्थानीय सुरक्षाकर्मीहरूको मिलोमतोमा सञ्चालन भइरहेको आरोप पनि व्यापक रूपमा उठ्न थालेको छ।
तथ्यतः कवाहीगोठ नाका हुँदै ठूला स्तरका तस्करहरूलाई प्रहरीले ‘हरियो संकेत’ (ग्रीन सिग्नल) दिएपछि तस्करीको गतिविधि झनै निर्बाध रूपमा अगाडि बढेको देखिन्छ। सीमा सुरक्षाको नाममा खटिएका नेपाल प्रहरीका सई (सहायक निरीक्षक) आसमहमद अंसारीले उक्त नाकालाई ‘कमाइ खाने थलो’ बनाएको स्थानीयहरूले आरोप लगाएका छन्। प्रहरी वर्दीको आडमा सीमाबाट दैनिक लाखौंको अवैध कारोबार भैरहेको विषय अहिले व्यापक बहसको विषय बनेको छ।
नेपाल–भारत सीमास्थित कवाहीगोठ नाकाबाट दैनिक झण्डै २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको मालसामान अवैध रूपमा ओसारपसार हुने गरेको स्थानीयहरूको दाबी छ। उनीहरूका अनुसार, प्रहरी चौकीकै अगाडि भएर तस्करी गरिन्छ भने दिउँसोको समयमा तस्करीमा संलग्न गिरोहहरू अझ सक्रिय रहने गर्दछन्। यस्तो अवस्थामा स्थानीय प्रहरीले आँखा चिम्लिएको, र माथिल्लो प्रहरी निकायले चासो नदिएको विषयले प्रहरी संगठनकै भूमिका र विश्वसनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
स्थानीय स्तरमा तस्करी खुला रूपमै सञ्चालन हुँदा प्रहरी संगठनप्रति जनविश्वास खस्किएको देखिन्छ। सुरक्षाका लागि जिम्मेवार निकायले आफैँ संरक्षण गरेको भान हुने अवस्था सिर्जना भइसकेको छ। यो परिप्रेक्ष्यमा नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय तथा प्रदेश तहका जिम्मेवार निकायले तत्काल ध्यान नदिएसम्म सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने तस्करी रोकथाम गर्नु कठिन हुने देखिन्छ।
त्यसैले, सीमा सुरक्षा, शान्ति सुव्यवस्था र कानुनी शासनलाई कायम राख्नका लागि द्वय प्रहरी संगठन—नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल—को उच्च तहबाट यस विषयमा तत्काल छानबिन र कारबाहीको पहल हुनु आवश्यक देखिन्छ। प्रहरीकै संरक्षणमा तस्करी चल्ने हो भने सीमा क्षेत्र असुरक्षित मात्रै होइन, राज्य संयन्त्रप्रति जनगुनासो र आक्रोश पनि थप बढ्ने सम्भावना प्रबल देखिन्छ।